เคยนึกแปลกใจไหมเวลาอยากไปเที่ยวตลาดโบราณริมน้ำว่า ทำไมตลาดแบบนี้มีแต่ตามต่างจังหวัด บางกอกดินแดนแห่งเวนิสตะวันออกในอดีตไม่มีตลาดแบบนี้บ้างหรือไร  ต้องบอกว่าแต่ก่อนก็เคยมีและที่สำคัญคือตอนนี้ก็กลับมีขึ้นใหม่ เป็นอีกตลาดโบราณที่ฟื้นคืนกลับมาให้ได้ไปเดินเที่ยวชมบรรยากาศหาของอร่อยชิมกัน ที่สำคัญอยู่ใกล้ ๆ ที่ บางแค แค่นี้เอง

ใกล้แบบนี้คนที่ไม่มีรถไปเที่ยวคงยิ้มร่า  เพราะไม่ต้องลำบากลำบนดั้นด้นไปหาบรรยากาศตลาดเรือนไม้เก่าแก่ที่ไหนไกล ๆ อีกแล้ว

ตลาดที่ว่าคือ ตลาดน้ำวัดนิมมานรดี   หรือถ้าเรียกกันอย่างเป็นทางการหน่อยก็คือ ตลาดน้ำคลองภาษีเจริญ  ที่มีมีสร้อยต่อท้ายให้ดูขลังว่า ตลาดเก่า 5 แผ่นดิน ร.ศ.102

ก่อนไปเดินตลาด  มารู้จักคลองสายนี้กันหน่อย

คลองภาษีเจริญเป็นคลองขุดไม่ได้มีอยู่เดิมตามธรรมชาติ  ถูกขุดกันขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 จนมาเสร็จเอาในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อปี พ.ศ. 2415 หรือ ร้อยกว่าปีมาแล้ว

เป็นแนวคลองเป็นเส้นตรงแน่วไปเชื่อมกับแม่น้ำท่าจีน ที่ล่องตามแม่น้ำต่อลงไปก็ไปออกอ่าวไทยได้แถว ๆ มหาชัย

การขุดคลองสมัยก่อนก็เหมือนกับการตัดถนนสมัยนี้นี่ล่ะที่ใช้เป็นเส้นทางคมนาคมกัน  แต่สมัยก่อนไม่มีรถแทรกเตอร์ ไม่มีเครื่องจักรช่วย  จะขุดกันทีก็สองมือสองแขนนี่ล่ะ

แล้วอะไรจูงใจให้ต้องขนคนมาขุดคลองยาวถึง 24 กม. สายนี้กัน

ถ้าเคยได้ยินชื่อสนธิสัญญาบาวริงที่สยามทำกับอังกฤษในสมัยรัชกาลที่ 4  สนธิสัญญาที่ว่านี่ล่ะเป็นเหตุ

ไม่ใช่ฝรั่งเขาสั่งให้มาขุด แต่ความที่สนธิสัญญาที่ถูกฝรั่งบีบให้ทำนั้น ทำให้รัฐบาลสยามเสียรายได้จากการผูกขาดการค้ากับต่างชาติ  จนต้องขยับขยายหารายได้เพิ่มด้วยการบุกเบิกเปิดพื้นที่ใหม่ ๆ ให้เพาะปลูกเพิ่มผลผลิตได้มากขึ้น

แล้วก็เลยมีชาวบ้านขยับขยายออกมาตั้งบ้านเรือนอยู่ริมคลองสายนี้มาตั้งแต่สมัยนั้น  เหมือนกับสมัยนี้ที่พอตัดถนนเส้นใหม่ก็มีบ้านช่องเกิดขึ้นสองข้างทางเต็มไปหมด

มีบ้านช่องก็ต้องมีตลาดด้วย  เพราะงั้นย่านนี้แต่ก่อนก็เคยเป็นย่านตลาดกันมา ที่ผู้คนพายเรือออกมาขายของซื้อของกันจนแน่นคลอง  แต่พอมีถนนรถราเกิดขึ้น การค้าริมน้ำก็ค่อย ๆ ซบเซาเลิกรากันไป

จนภาพบ้านเรือนริมน้ำมีแต่ความเงียบเหงา

แต่ความที่ยุคนี้ตลาดโบราณกำลังเป็นที่คิดถึง ในยามที่เราอยากย้อนรำลึกถึงวันชื่นคืนสุขในอดีต  กับชีวิตเรียบง่าย ไม่เร่งร้อน และเกลื่อนไปด้วยรอยยิ้มแห่งมิตรไมตรี

ชาวบ้านย่านนี้ก็เลยร่วมแรงร่วมใจกันปลุกตลาดโบราณแห่งนี้ให้กลับมามีชีวิตชีวากันอีกครั้ง

ถึงจะเพิ่งเปิดตลาดกันเมื่อปลายเดือนมกรา 53 แต่บรรยากาศตลาดในอาทิตย์ถัดมาที่ไปเยือนก็ครึกครื้นใช้ได้เลย

มาเที่ยวที่นี่บรรยากาศเดิม ๆ อย่างร้านตัดผมเก่าแก่อย่างนี้ก็มีให้เห็น

หรือจะแวะนั่งมาคุยกับผู้เฒ่าผู้แก่ฟังเรื่องราวความหลังของบรรยากาศตลาดในอดีตก็น่าสนุก

อย่างที่เลยได้รู้ว่าแต่ก่อนเรือแน่นคลองขนาดว่าไม่ต้องใช้สะพานข้ามไปอีกฝั่ง แค่เดินต่อ ๆ ผ่านเรือไปก็ข้ามได้แล้ว

นอกจากได้รับรู้ภาพบรรยากาศเก่า ๆ แล้ว  ดูท่าคุณย่าคุณยายจะมีชีวิตชีวากันขึ้นที่ได้พูดคุยกับผู้คนที่มาเยี่ยมเยือน

มานั่งเล่นรับลมเอื่อย ๆ ให้อาหารปลาไปพลางก็สนุกดี  ชาวบ้านเขาใจดีทั้งเชื้อเชิญทั้งจัดที่นั่งเอาไว้ให้พร้อม

ถ้ารู้จักตลาดบางแคก็มาที่ตลาดน้ำนี้ได้ไม่ยาก

ใช่แล้ว  ตลาดบางแคในกรุงเทพฯ นี่ล่ะ  ไม่ต้องออกไปต่างจังหวัดถึงไหน ๆ

จากหลังตลาดบางแคเข้าไปจะมี วัดนิมมานรดี  ทีแรกแต่เดิมก็ชื่อ วัดบางแค แต่ตอนหลังมีสองสามีภรรยาใจบุญมาปฏิสังขรณ์วัดขึ้นใหม่  ประมาณเหมือนสร้างวัดกันขึ้นใหม่กันเลย

สามีชื่อ นิ่ม ภรรยาชื่อ ดี  ก็เลยตั้งชื่อวัดเสียใหม่ไปด้วยว่า "นิมมานรดี" ที่มาจากชื่อของสวรรค์ชั้นที่ 5

จากวัดจะมีสะพานข้ามคลองไปที่ตัวตลาด

ฝั่งนี้จะมีเรือนแถวไม้เรียงราย

ความที่เพิ่งเปิดตลาดกันใหม่ ๆ เรือพายขายของยังมีไม่มาก

มาเดินเที่ยวตลาดบนบกกันก่อน

หลายคนคงเคยเกาะอยู่หน้าร้านแบบนี้สมัยที่โลกยังไม่มี TOY R US

ยังไม่ชวนไปดูของกินกันเลย  ไปเดินหาอะไรอร่อย ๆ ชิมกันบ้างดีกว่า

เริ่มด้วยอาหารทะเลก่อนล่ะกัน  ไหน ๆ ก็เล่าแล้วว่าล่องเรือตามคลองสายนี้ไปก็ถึงมหาชัยได้

ขนมของกินมีให้เลือกกันหลายอย่าง

นั่งทำกันใหม่ ๆ

ตรงนี้เป็นลาบทอด

น้อง ๆ ได้ออกมาช่วยที่บ้านลงมือทำของออกมาขายกัน

ถ้าอยากหาของหนักท้องหน่อย  ขนมเบื้องเจ้านี้ก็น่าสน

แต่ถ้าอยากชิมร้านเก่าแก่ที่เปิดคู่กับตลาดนี้มานาน ต้องลองแวะมาที่ร้านข้าวหมูแดง

น้ำราดรสชาติเข้มข้น อร่อยเลยทีเดียว

ยังมีอีกหลายร้านให้แวะไปนั่งชิมกัน

โต๊ะเก้าอี้แบบชาวบ้านง่าย ๆ ริมน้ำ

ชอบมุมไหนก็แวะไปนั่งเล่นกันได้  ชาวบ้านที่นี่เขาใจดี

ขอนั่งละเลียดไอติมอร่อย ๆ ก่อน

ร้านนี้เขามีเสื้อยืดสวย ๆ ให้เลือกซื้อเป็นที่ระลึกกันด้วย

เรือไม้จำลองสารพัดแบบ ที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตริมสายน้ำของผู้คนในสมัยก่อน

เห็นกรงเลี้ยงนก

ก็เลยได้เจอกับร้านขายกรงที่ทำกันเองอยู่ที่นี่

มีคลินิกแพทย์แผนไทยให้ลองปรึกษาปัญหาปวดเมื่อยเส้นสาย และรักษาตัวตามแบบภูมิปัญญาไทย ๆ เรา

ตรงหน้าคลินิกยังมีท่าเรือสำหรับลงเรือพายออกเที่ยว

อยากชวนให้แวะนั่งเรือเข้าไปตามคลองซอย

เราจะได้เห็นภาพที่ไม่น่าเชื่อว่าบรรยากาศแบบนี้อยู่กลางกรุงเทพนี่เอง

แต่ถ้าใครมีเด็กเล็กก็ต้องระวังกันหน่อย  เพราะชาวบ้านบอกว่าคลองลึกมาก  อย่าลืมสวมเสื้อชูชีพที่เขาจัดไว้ให้กันด้วย

ถ้าเดินเที่ยวตลาดมาทางขวามือมาเรื่อย เดินข้ามสะพานมายังมีข้าวของขายกันทางฝั่งนี้ด้วย

คุณป้าพายเรือออกมาจากบ้านที่อยู่ในคลองด้านหลังมาขายขนมครก  อยากชิมต้องใจเย็นกันนิดเพราะคุณป้ามีแค่เตาเดียวเท่านั้น

ขนมร้านนี้ดูท่าอาจหวานสู้รอยยิ้มของแม่ค้าไม่ได้

เลยมาหน่อยตรงนี้ยังเป็นบ้านชาวบ้าน  แต่อีกหน่อยเห็นว่าจะมีเปิดร้านให้เดินเที่ยวเพิ่มเติมกันอีก

เรือโบราณเก่าแก่ลำโตที่คุณลุงอายุ 70 เล่าว่าตอนเด็กพอจำความได้ก็เห็นเรือสองลำนี้แล้ว

เดินเลยต่อไปอีกหน่อย

จะเจอร้านจังเซ่งเฮง

ร้านนี้เขาทำขนมเปี้ยะกัน

เข้าไปขอดูการทำขนมกันได้

หรือจะมาซื้อขนมทำกันใหม่ ๆ กลับไปชิมที่บ้าน

วันว่างมีโอกาสก็ชวนให้แวะเวียนมาเที่ยวมาให้กำลังใจชาวบ้านกับตลาดโบราณริมน้ำที่อยู่ใกล้ ๆ ในกรุงเทพนี่เอง

ตลาดจะติดกันทุกวันเสาร์-อาทิตย์  ตั้งแต่ช่วงเช้าราว 8 โมงเป็นต้นไปจนถึงบ่ายแก่ ๆ เย็น ๆ  ส่วนวันธรรมดาจะมีบางร้านเปิดกันอยู่บ้างในลักษณะร้านในชุมชน  ถ้าแวะมาก็อาจได้บรรยากาศไปอีกแบบ

แล้วต่อไปอีกหน่อยตลาดก็คงขยับขยายเพิ่มร้าน เพิ่มบริการอย่างอื่น ๆ อย่างบริการล่องเรือเที่ยว บริการบ้านพักโฮมสเตย์ กันต่อไป