อีกแห่งที่น่าแวะชมในย่านนี้คือ วัดคงคาราม

ให้วิ่งรถย้อนกลับทางเดิน มาข้ามสะพานข้ามแม่น้ำแม่กลอง แต่ไม่ต้องข้ามทางรถไฟ พอลงสะพานปุ๊บให้เลี้ยวซ้ายวิ่งเลียบทางรถไฟไปราว 1.4 กม. ก็จะเจอวัดคงคารามอยู่ทางซ้ายมือ

เข้ามาที่อุโบสถของวัดที่อยู่ด้านหน้าริมถนนกันก่อนเลย เห็นเจดีย์ทรงมอญอย่างนี้ ที่นี่เป็นวัดมอญแน่ ๆ

เดิมวัดนี้มีชื่อเป็นภาษามอญเรียกว่า "เภี้ยโต้" ซึ่งแปลว่า "วัดกลาง" เพราะเป็นวัดที่ชาวมอญที่เข้ามาพึ่งบรมโพธิสมภารในช่วงปลายกรุงศรีอยุธยาร่วมกันสร้างขึ้น ภายใต้การนำของเจ้าเมืองมอญ 7 คนด้วยกัน สำหรับจะใช้เป็นศูนย์กลางของชาวมอญ ที่มาอาศัยตั้งบ้านเรือนอยู่แถบริมแม่น้ำแม่กลองนี้

ที่นี่มีงานจิตรกรรมฝาผนังงาม ๆ ให้มาชมกัน

จิตรกรรมที่วัดนี้เชื่อว่าวาดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ลงมา เพราะดูจากลักษณะของบ้านเรือนที่วาดไว้ บางส่วนมีกลิ่นอายของสถาปัตยกรรมจีนที่เป็นแนวพระราชนิยมในรัชกาลที่ 3

หรืออีกทีก็อาจจะวาดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 ก็เป็นได้ เพราะตามประวัติบอกว่าวัดนี้มารุ่งเรืองที่สุดในสมัยรัชกาลที่ 4 เพราะได้รับการอุดหนุนจากเจ้าจอมมารดากลิ่น ในรัชกาลที่ 4 ซึ่งท่านเป็นชาวมอญ

พูดถึงเจ้าจอมมารดากลิ่น ฟังชื่อแล้วก็คงไม่คุ้นไม่รู้จัก แต่ถ้าใครเคยได้ชิมข้าวแช่ที่เมืองเพชรบุรี ต้องบอกว่าสูตรของเมืองเพชรนี้มาจากเจ้าจอมมารดากลิ่นนี่เอง

เจ้าจอมมารดากลิ่นมีฝีมือในการปรุงข้าวแช่มาก สูตรการทำข้าวแช่อร่อย ๆ นี้มาเผยแพร่จากห้องเครื่องไปถึงคนเมืองเพชรได้ก็เพราะเจ้าจอมฯ ตามเสด็จในหลวงรัชกาลที่ 4 มาที่เขาวัง เพชรบุรีนี่เอง

ภาพจิตรกรรมที่นี่ก็มีแบบแผนตามพิมพ์นิยมทั่วไป คือ ผนังด้านหลังพระประธานจะวาดเป็นเขาพระสุเมรุ ที่เชื่อกันว่าเป็นศูนย์กลางของจักรวาล และมีดวงอาทิตย์กับพระจันทร์ (อย่างที่เห็น) โคจรรอบอยู่

บนยอดเขาพระสุเมรุจะเป็นที่ตั้งของสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มีพระอินทร์ เป็นตั้วเฮียทำหน้าที่ปกครองสวรรค์ชั้นนี้อยู่

ส่วนในรูปก็จะเป็นวิมานของเหล่าเทวดา

ส่วนผนังฝั่งตรงข้ามที่พระประธานหันพระพักตร์ไป ก็จะนิยมวาดเป็นภาพตอนพระพุทธเจ้าผจญมาร จะเห็นว่ามีกองทัพมารมากมายมาผจญ

ตอนนี้ล่ะที่พระพุทธเจ้าอ้างเอาพระแม่ธรณีเป็นพยาน ถึงการบำเพ็ญบารมีมานับภพนับชาติไม่ถ้วน อย่างที่สมควรที่จะบรรลุโพธิญาณได้

พระแม่ธรณีก็เลยโผล่มาเป็นพยาน แล้วก็ไม่พูดพล่ามทำเพลง ให้การยืนยันบุญบารมีของพระพุทธเจ้าด้วยการสยายมวยผม ปล่อยน้ำที่พระพุทธเจ้าสมัยที่ยังบำเพ็ญสั่งสมบารมี ได้เคยกรวดน้ำเอาไว้ที่มีมากมายเหลือคณานับ ออกมาท่วมทัพมารไปจนหมด

มาดูผนังด้านข้างกันบ้าง

ด้านบนสุดเป็นภาพพระพุทธเจ้าในอดีตจำนวนมากมาย สะท้อนแนวความเชื่อว่าในอดีตนั้นได้เคยมีพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นแล้วนับไม่ถ้วน

อย่างในภัทรกัปป์ที่เราอยู่นี้ จะมีพระพุทธเจ้ามาอุบัติขึ้น 5 พระองค์ด้วยกัน พระพุทธเจ้าของเราเป็นพระพุทธเจ้าองค์ที่ 4 ส่วนองค์ถัดไปก็คือพระศรีอาริยเมตไตรย

ส่วนคำว่า "กัปป์" จะหมายถึงการที่โลกจักรวาลเกิดมีขึ้นและดับลงไปครั้งหนึ่ง

ต่ำลงมาจะเป็นภาพพุทธประวัติ อย่างตรงนี้เป็นตอนที่เจ้าชายสิทธัตถะตัดใจละทิ้งลูกเมียออกบวช

ปัญจวัจคีย์ที่อยู่คอยปรนนิบัติ หนึ่งในนั้นคือ โกทัญญะ ที่ได้เคยทำนายเจ้าชายสิทธัตถะว่าจะออกบวชและได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าอย่างแน่นอน

ในขณะที่พราหมรณ์คนอื่นทำนายเป็นสองแนว ว่าถ้าเป็นกษัตริย์ก็จะเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ์หรือถ้าออกบวชก็จะเป็นศาสดาผู้ยิ่งใหญ่ของโลก

ถ้าเป็นภาพพระพุทธเจ้าตอนที่ตรัสรู้แล้ว สังเกตว่าช่างจะวาดให้มีเปลวรัศมีอยู่เหนือพระเศียร เป็นความหมายเชิงสัญลักษณ์ถึงผู้ที่หลุดพ้นแล้ว อย่างที่เราจะพบเห็นเปลวรัศมีอย่างนี้บนพระพุทธรูปอีกเหมือนกัน

ภาพนี้เรายังเห็นพระนางพิมพาสยายผมออกมาเช็ดพระบาทพระพุทธเจ้า เป็นธรรมเนียมการแสดงความเคารพอย่างสูงของผู้หญิงในสมัยโบาณ

ถัดลงมาจะเป็นภาพเรื่องทศชาติ หรือการบำเพ็ญบารมีที่สำคัญในอดีตชาติของพระพุทธเจ้าสิบชาติด้วยกัน

นอกจากเรื่องพระเวสสันดรที่ใคร ๆ ก็รู้จักแล้ว พระชาติที่เป็น พระมหาชนก ที่ไปเรือแตกอยู่กลางทะเลดูจะเป็นพระชาติที่คนไทยเรารู้จักกันดีที่สุดอีกพระชาติหนึ่ง

ในพระชาตินี้เป็นเรื่องของการบำเพ็ญวิริยะบารมี ที่ แม้จะมองไม่เห็นฝั่งแต่พระมหาชนกก็เพียรว่ายอยู่กลางทะเลอย่างไม่ย่อท้อ

ถึงบางคนจะคิดว่าในที่สุดก็มีนางมณีเมขลามาช่วยนี่นา แต่ก่อนที่จะช่วย นางมณีเมขลาก็มีคำถามลองใจเหมือนกัน ว่าจะว่ายไปทำไม มหาสมุทรออกกว้างใหญ่ ทำไปก็ตายเปล่าหาประโยชน์อะไรไม่ได้เลย ฟังคำถามแล้วก็คล้ายๆ นางร้ายในละครชอบพูดเหมือนกันเลย

พระมหาชนกที่ว่ายน้ำมา 7 วันแล้วก็ยังอุตส่าห์มีแรงตอบว่า ถึงตายก็ตายอย่างที่ไม่มีใครมาติเตียนเอาทีหลังได้ แล้วยังย้ำเอาอีกว่า ถ้าไปคิดว่าทำไปแล้วก็ไร้ผล ชาตินี้ชีวิตก็ไม่มีวันประสบความสำเร็จไปได้ แต่ถ้าเชื่อว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้เนี่ยดีแล้วชอบแล้ว ก็ต้องพยายามให้เต็มที่ ส่วนจะสำเร็จหรือไม่ ไม่ใช่เรื่องสำคัญอะไร

เป็นอีกข้อคิดดี ๆ ที่ได้จากเรื่องทศชาติที่คนโบราณยกมาใช้อบรมสั่งสอนแล้วก็เตือนใจกัน

พระเตมีย์ใบ้ ก็เป็นอีกพระชาติหนึ่งที่คงคุ้นหูคนไทยที่มีอายุสักหน่อย ที่ทันช่วงที่ป๋าเปรมเป็นนายกรัฐมนตรี ที่ท่านเคยได้ฉายาว่าเป็น "เตมีย์ใบ้" ด้วยความที่ท่านเป็นคนพูดน้อย

ที่จริงพระเตมีย์นี่ไม่ใช่แค่เป็นใบ้ไม่พูด แต่ยังหูหนวก และง่อยเปลี้ยเสียขาอีกด้วย เพียงแต่ว่า ไม่ได้เป็นจริงแต่แกล้งทำ

ที่ต้องลงทุนแกล้งทำขนาดนี้เพราะพระเตมีย์ประสูติมาเป็นโอรสกษัตริย์ พออายุครบเดือนพระบิดาก็อุ้มมานั่งตักพลางว่าราชการไปด้วย

แล้วก็บังเอิญต้องมีคดีให้พระบิดาต้องตัดสินให้ลงโทษด้วยการประหารชีวิต แถมวิธีประหารสมัยนั้นยังดูโหดร้ายไม่เบา

พระเตมีย์เห็นแล้วก็หดหู่ใจคิดว่าถ้าโตขึ้นก็คงต้องมาทำอย่างพระบิดา แล้วด้วยความที่เป็นพระโพธิสัตว์ด้วยกระมังก็เลยเกิดระลึกชาติได้ว่า ก่อนหน้านี้ก็เคยเป็นพระราชาเหมือนกัน เพียงแค่ครองราชย์อยู่ 20 ปี แต่ผลก็คือต้องไปตกนรกนานถึง 84,000 ปี ทีนี้ก็เลยเศร้าหนักเลย ประมาณว่าเดี๋ยวคงต้องซวยกลับไปตกนรกอีกแน่ ๆ เลย

ว่าแล้วก็มีเทพธิดาองค์หนึ่ง ว่ากันว่าเคยเป็นแม่ของพระโพธิสัตว์มาก่อนนี่ล่ะ แอบมากระซิบแนะนำว่า ให้พระเตมีย์ทำเป็น หูหนวก เป็นใบ้ ไม่พูดไม่จา ง่อยเปลี้ยเสียขาซะ เดี๋ยวคนก็จะเห็นว่าเป็นกาลกิณีบ้านเมือง แล้วก็เอาไปทิ้งเสียในป่าเองล่ะ

พระเตมีย์เห็นทางรอดอย่างนั้นก็ตกลง

แต่หนทางไม่ได้โรยไว้ด้วยกลีบกุหลาบ เพราะพระบิดาก็อุตสาหะหาวิธีมาทดสอบแล้วทดสอบอีกตั้งแต่เล็กจนโต แถมวิธีการก็โหดหินขึ้นเรื่อย ๆ ตอนแรกก็ยังดูดีเอาของเล่นมาล่อ เอาของอร่อยมาล่อ หนักเข้าก็เริ่มใช้วิธีข่มขู่ อย่างที่เห็นว่าเอางูมาขู่ให้กลัว เผื่อจะร้องโวยวายหรือลุกหนี

จนแม้โตเป็นหนุ่มขึ้นมา ก็เลยหาสาวเอ๊าะเอ๊าะมายั่วให้หลงใหลก็ไม่สำเร็จ

ไม่ว่าจะทดสอบอะไรยังไง จะน่ากลัวหรือน่ายวนใจแค่ไหนก็ไม่หวั่นและไม่ไหวติง เรียกว่าใช้กระบวนท่าความสงบสยบความเคลื่อนไหว ด้วยเหตุที่พระเตมีย์กลัวภัยในนรกยิ่งกว่าอะไรทั้งหมด จนพระบิดาหมดความอดทน สั่งให้เอาไปฝังเสียทั้งเป็นที่ป่าช้านอกเมือง

ทีนี้ล่ะ ก็สมใจพระเตมีย์แล้ว พอเข้าไปในป่าได้ ความที่ทำเป็นง่อยมาเสียนาน ก็เลยลองพละกำลังด้วยการยกรถที่นั่งมากวัดแกว่งเล่นเสียเฉยเลย

จะว่าไปก็คงเป็นเชิงสัญลักษณ์อีกเหมือนกันว่า หลังจากอดทนมานานในที่สุดก็ประสบความสำเร็จ ถ้าเป็นสมัยนี้ช่างอาจจะวาดเป็นภาพพระเตมีย์กำกำปั้นแล้วร้อง เยส !

บารมีที่บำเพ็ญในพระชาตินี้ของพระโพธิสัตว์ ก็คือ เนกขัมมบารมี เป็นการปฏิเสธเรื่องทางโลกทั้งปวงไม่ว่าจะเป็นของที่น่ายินดี หรือของที่น่ายินร้ายที่นำไปสู่การทำชั่ว

ฟังดูแล้วก็หวังว่าจะเตือนใจผู้มีตำแหน่งอำนาจวาสนาที่มีคนเอากระเป๋าใส่ธนบัตรมาลืมทิ้งไว้ที่บ้านได้บ้าง ว่าต้องใจเข้มแข็งหน่อย พระโพธิสัตว์ท่านกลัวนรกขนาดนี้ให้เห็นแล้ว

เวลามาดูภาพจิตรกรรมแล้ว นอกจากตัวเรื่องหลักแล้วยังมีภาพประกอบ ที่เรียกว่า "ภาพกาก" ที่จะสะท้อนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในยุคนั้น ๆ ไว้ด้วย

เวลามาชมก็อย่าพลาดชมบรรยากาศที่อยู่แวดล้อมเนื้อเรื่องหลักด้วย

แล้วก็มักจะมีภาพแนวอีโรติกอย่างนี้ให้ได้ตื่นตาว่ามาวาดไว้ในวัดได้ด้วยหรือ ที่สำคัญยังมีฉากเด็ดกว่านี้อีก อยากเห็นก็ต้องแวะมาไล่หาชมกันเอง

ชมภาพจิตรกรรมฝาผนังแล้ว ก็ชวนให้อ้อมมาชมภาพทวารบาลงาม ๆ ที่บานประตูอีกแห่งหนึ่งด้วย

มาแถวโพธารามกันอย่างนี้ ถ้าจะหาอะไรทานกัน แนะนำให้แวะมาชิมร้านบะหมี่ขึ้นชื่อของที่นี่

ร้านจะอยู่ใกล้ๆ กับที่ว่าการอำเภอโพธาราม

ถ้าไปเที่ยวอยู่ที่วัดขนอนหรือวัดม่วง ก็ให้วิ่งย้อนรถข้ามสะพานกลับมา พอลงสะพานมาแล้วยังไม่ข้ามทางรถไฟ เลี้ยวซ้ายไปดูจิตรกรรมที่วัดคงคาราม ถ้าเลี้ยวขวาก็จะไปกินบะหมี่กัน

วิ่งตามทางมาจนสุดทางจะเจอสามแยกนี้ ก็ให้ เลี้ยวซ้าย

เลยมานิดเดียวก็เจอทางรถไฟ ให้ขับรถข้ามทางรถไฟมา

ข้ามมาปุ๊บก็ เลี้ยวขวา วิ่งขนานทางรถไฟไปเลย

เลยมาไม่ไกลจะผ่านหน้า รพ.โพธาราม ผ่านพ้นหน้าโรงพยาบาลมาจะมีสามแยกมีไฟจราจรก็ เลี้ยวซ้าย

วิ่งตรงไปสุดทางจะเป็นที่ว่าการอำเภอ ร้านบะหมี่จะอยู่ฝั่งขวามือก่อนถึงที่ว่าการอำเภอ ต้องวิ่งรถไปกลับรถที่วงเวียนหน้าที่ว่าการอำเภอมาอีกที

ร้านนี้ชื่อ "เฮ่งกี่" นอกจากบะหมี่แล้วก็ยังมีข้าวหมูแดง หมูกรอบให้เลือกชิมด้วย

เป็นร้านที่มีหลายต่อหลายสื่อเคยลงแนะนำกัน