ไปเช้าเย็นกลับ
FacebookTwitterBlogger

ชมงานศิลป์ ถิ่นราชบุรี

ถ้ามาเที่ยวตลาดน้ำดำเนินสะดวก หรือมาชมหุ่นขี้ผึ้งที่อุทยานหุ่นขี้ผึ้งสยาม มาแล้วอย่าเสียเที่ยว แถวนี้มีที่เที่ยวแนวศิลปวัฒนธรรมเยี่ยม ๆ อีกหลายแห่งที่น่าแวะไปชม ทั้งหนังใหญ่ที่วัดขนอนพิพิธภัณฑ์วัดม่วงที่มีศิลปวัตถุงาม ๆ ของชาวมอญเก็บไว้มากมาย แล้วถ้าใครชอบดูจิตรกรรมฝาผนังตามวัด ต้องบอกว่าห้ามพลาดมาชมที่วัดคงคารามอีกแห่งหนึ่งด้วย

 

ที่จริงเลยจากย่านนี้ไปอีกไม่ไกลราว 10 กม. ที่เจ็ดเสมียน ทุก ศุกร์-เสาร์-อาทิตย์ ของสิ้นเดือนจะมีงาน สืบสานงานศิลป์ ที่มีการแสดงดี ๆ จากภัทราวดีเธียร์เตอร์มาให้ชม แล้วยังมีตลาดเก่าของเจ็ดเสมียนให้ได้เดินเที่ยว เดินชิมของอร่อย ๆ ยังไงคงได้เอามาแนะนำเพิ่มเติมกันอีกที

 


 

มาชม หนังใหญ่วัดขนอน กันก่อน

พูดถึงหนังใหญ่ เราถือกันว่าเป็นมหรสพชั้นสูง มีความเป็นมายาวนานเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยาโน้นเลย เพราะมีหลักฐานอยู่ในหนังสือ บุณโณวาทคำฉันท์ ที่แต่งขึ้นปลายรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ มีการกล่าวถึงมหรสพที่แสดงฉลองพระพุทธบาทในตอนกลางคืนว่า มีการเล่นหนังใหญ่อยู่ด้วย

 


 

เรื่องที่หนังใหญ่ใช้เล่นจะเป็นเรื่องรามเกียรติ์ ที่ไทยเราได้รับอิทธิพลมาจากเรื่องรามายนะะของอินเดียเขา อย่างตรงนี้เป็นตอนที่ทศกัณฐ์เข้าหานางสีดา

 


 

ตัวหนังใหญ่ส่วนใหญ่จะทำจากหนังวัว หรือไม่ก็หนังควาย เอามาตากแดดให้แห้ง แล้วมาขึงให้ตึง จากนั้นก็ฉลุเป็นลวดลายที่ต้องการ รวมทั้งอาจมีการตกแต่งสีสันให้สวยงาม

 


 

ลวดลายสวยงาม

 


 

แม้แต่ตัวยักษ์ก็ยังงาม ว่าไหม

 


 


ตัวหนังไม่ได้มีแต่ตัวละครเดี่ยว ๆ หรือที่เรียกว่า "หนังเดี่ยว" แค่นั้น ยังมีตัวหนังที่เป็นฉากสู้รบ อย่างที่เรียกว่า "หนังจับ" หรือ "หนังรบ" ด้วย

 


 


หรือเป็นฉากที่มีตัวละครหลาย ๆ ตัวในหนังตัวเดียวกันก็มีได้

 


 


ที่วัดขนอนนี้ถือว่าเป็นแหล่งที่เก็บรวบรวมหนังใหญ่ที่สำคัญมากแห่งหนึ่งในเมืองไทย จากแต่เดิมที่แพร่หลายอยู่ทั่วไป เดี๋ยวนี้เหลือกันอยู่แค่ที่วัดขนอนนี้ ที่วัดสว่างอารมณ์ สิงห์บุรี แล้วก็วัดดอนที่ระยองอีกแห่งเท่านั้น

สมเด็จพระเทพรัตน์ฯ ได้เคยทรงพระกรุณาโปรดฯ ให้อนุรักษ์ตัวหนังเก่าที่ถูกสร้างมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ส่วนตัวหนังที่จะใช้แสดงก็ให้สร้างหนังชุดใหม่ขึ้นมาแทน งานนี้มีทางมหาวิทยาลัยศิลปากรมาช่วยงานจัดสร้างตัวหนังชุดใหม่ขึ้น

รวมทั้งก็มีการสร้างพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ให้เราได้มาชมตัวหนังที่ได้รับการอนุรักษ์นี้ด้วย

 


 


บนพิพิธภัณฑ์ก็ได้บรรยากาศความเป็นไทย เพราะว่าจัดแสดงกันบนเรือนไม้เก่าที่เคยเป็นกุฐิและศาลาการเปรียญมาก่อน

 


 


นอกจากได้ชมตัวหนังแล้ว ยังมีข้อมูลความรู้เกี่ยวกับหนังใหญ่ที่จัดแสดงไว้ให้ศึกษาด้วย

 


 


ถ้าอยากมาชมกัน พิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน ตั้งแต่ 8 โมงเช้า ถึง 5 โมงเย็น ฟรีไม่เสียค่าเข้าชม แต่ก็มีตู้ให้ช่วยบริจาคกันได้ตามอัธยาศัย

 


 


ถ้ามาที่นี่ อยากแนะนำให้มากันช่วงเช้าวันเสาร์ เพราะตอน 10 โมงเช้าของทุกเสาร์ จะมีการแสดงหนังใหญ่ให้ชมกันฟรี ๆ ด้วย

 


 


บรรยากาศก็สบาย ๆ จับจองที่นั่งกันได้ตามอัธยาศัย

 


 


คนเชิดหนังก็เป็นเด็กนักเรียนที่วัดขนอนนี่เอง

วิธีการเชิด จะไม่เหมือนหนังตะลุงที่เชิดอยู่หลังฉาก แต่หนังใหญ่จะมาเชิดกันอยู่ด้านหน้า ลีลาการเชิดก็คล้าย ๆ กับการเล่นโขนนี่ล่ะ

เพราะงั้นเรียกว่าไม่ได้เชิดกันง่าย ๆ ต้องฝึกต้องหัดกันมากเหมือนกัน แล้วยังไม่นับกับที่ต้องถือตัวหนังที่หนักหลายกิโลอีกด้วย

 


 

 

การเล่นหนังใหญ่ ไม่ได้มีแต่คนเชิดเท่านั้น ยังต้องมีคนพากษ์เหมือนกับการเล่นโขน รวมทั้งมีวงปี่พาทย์ที่ช่วยเติมสีสันให้การดูหนังใหญ่สนุกสนานได้อรรถรสมากยิ่งขึ้น

ถ้าไม่เชื่อต้องลองมาพิสูจน์เอง ขอบอกว่าคนพากษ์พากษ์ได้มันมาก เวลาฉากรบกันนี่ดุดันกันเลยทีเดียว

 


 


อยากชวนให้หาโอกาสแวะมาชมกัน เพราะการแสดงทุกวันเสาร์ 10 โมงเช้านี้ก็เป็นการฝึกซ้อมใหญ่กันไปในตัวของคณะแสดง

เรียกว่า มีคนดูหรือไม่มี ก็เล่นเหมือนเดิม แต่ลองนึกดูว่าถ้าไม่มีใครมาดูเลย น้อง ๆ เขาจะใจแป้วกันขนาดไหน อย่างที่เห็นว่ากำลังลุ้นคนมาดูอยู่

อย่างน้อยแค่เพียงเสียงปรบมือให้กำลังใจของเรา ก็มีส่วนช่วยอนุรักษ์สืบสานหนังใหญ่ให้ยังมีลมหายใจต่อไป

 


 


วิธีมาที่วัดขนอนก็ไม่ยาก วัดขนอนอยู่ที่ อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ขับรถมาทั้งทางถนนเพชรเกษม หรือจะใช้ถนนบรมราชชนนีออกมาก็ได้ ตอนแรกก็วิ่งตามป้าย "นครปฐม" มาก่อน

 


 


พอถึงช่วงนครปฐม ไม่ต้องเลี้ยวเข้าไปในตัวเมือง ให้วิ่งตามป้าย "ราชบุรี" ต่อ

 


 


แล้วก็มาเข้าเขตจังหวัดราชบุรี บนป้ายจะเห็นมีหนังใหญ่วัดขนอนเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวเด่นของราชบุรีด้วย

 


 


พอผ่านทางที่จะแยกไปกาญจนบุรีได้ตามภาพก่อนหน้า วิ่งเลยมาสักพักจะเป็นแยกบางแพ ที่มีสะพานลอยข้ามแยก ตรงนี้ไม่ต้องขึ้นสะพาน ให้ชิดซ้ายวิ่งเลียบข้างสะพานมา

ตรงแยกนี้ถ้าเลี้ยวซ้ายเลยไปหน่อยเดียวก็จะเป็น อุทยานหุ่นขี้ผึ้งสยาม หรือเลยไปอีกราว 25 กม. ก็จะเป็นตลาดน้ำดำเนินสะดวก แล้วถ้ายังเลยต่อไปอีกก็จะมีทางแยกเข้าอัมพวาไปเที่ยว ตลาดน้ำอัมพวา กับที่เที่ยวย่านตัวเมือง สมุทรสงคราม ได้

เพราะงั้นถ้าช่วงเช้ามาเที่ยวตลาดน้ำดำเนินสะดวกแล้ว ก็เลยมาชมหนังใหญ่วัดขนอนกันต่อได้ หรือเสร็จจากเที่ยวในทริปนี้ที่เอามาแนะนำแล้ว ยังเลือกไปชมหุ่นขี้ผึ้งต่อ หรือเลยไปตลาดยามเย็นที่อัมพวาก็ยังได้

 


 

 

ส่วนถ้าไปวัดขนอนให้ เลี้ยวขวา ที่แยก

 


 

 

จากนั้นก็ตรงไป เจอแยกแรกเห็นป้ายบอกตรงไป อ.โพธารามก็ให้ตรงผ่านแยกไป

 


 

เลยมานิดเดียว จะมีทางแยกตัววาย (แยกนี้ไม่มีไฟจราจร) ทางซ้ายจะเข้าไปที่ตัวอำเภอโพธาราม แต่ถ้าจะไปดูหนังใหญ่ต้องแยกมาทางขวา

 


 

สังเกตจะมีปั้ม ปตท. อยู่ปากทางก็วิ่งรถมาด้านที่มองเห็นปั้ม

 


 

เจอทางรถไฟก็ข้ามมา

เล่าเสริมไว้นิดว่า ถ้าจะไปวัดคงคาราม ที่เที่ยวอีกแห่งที่เดี๋ยวจะแนะนำต่อ ก็ไม่ต้องขึ้นสะพาน ข้ามทางรถไฟแล้วก็เลี้ยวขวาเลย

 


 

แล้วก็วิ่งขึ้นสะพานต่อไปเลย

 


 

พอลงสะพานแล้ว จะเป็นสามแยกมีป้ายบอกให้เลี้ยวขวาไปวัดขนอนชัดเจน

 


 

จากที่แยกก็วิ่งไปอีกราว 2.5 กม. สังเกตว่าพอเจอซุ้มนี้ก็ใกล้ถึงวัดขนอนแล้ว

 


 


วัดขนอนจะอยู่ทางขวามือ ถ้าอยากจอดรถใกล้ ๆ กับโรงแสดงหนังใหญ่ ให้เลี้ยวลอดใต้ซุ้มประตูวัดมา

 

license notification

Creative Commons License
ผลงานนี้ ใช้สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 3.0 ประเทศไทย.